Categorie: Utiliteitsbouw

Gevels met gevoel geven Bastion Zuid karakter

Van gedateerd Rijkswaterstaatgebouw tot een modern kantoorpand met grootstedelijke allure. Architect Yvonne Segers van architectenbureau BiermanHenket gaf Bastion Zuid een eigentijdse impuls. Met afgeronde hoekpartijen en een gevel in geanodiseerd groen krijgt de façade een geheel eigen karakter.

Op het snijvlak van de Bossche binnenstad en natuurgebied Bossche Broek ligt Bastion Zuid. Een locatie waar historie en een beschermd Natura2000-gebied in elkaar overvloeien. Stichd, zusterbedrijf van Puma, zag er niet voor niets de perfecte uitvalsbasis voor hun internationale hoofdkantoor. Aan Segers en haar team de taak om een gedateerd pand te transformeren, verduurzamen en daarnaast aansluiting te vinden met de omringende architectuur en natuur. Segers spreekt van een mooie uitdaging: “Het gebouw staat op een hele prominente plek. Als je Den Bosch binnen komt rijden, zie je het altijd liggen. Onze opdrachtgever wilde dit pand niet alleen verbeteren, maar ook uitbreiden en een ander gezicht geven aan de Bossche Broek-kant. De binnenstad van Den Bosch heeft een hele kleine korrel. Dit gebouw is juist groot. Dan ga je zoeken: hoe maak je daar een schakel van? We wilden voorkomen dat het één lange gevel werd. Dus we hebben het opgeknipt in kleinere delen die wel één geheel vormen.”

Kansen zoeken

Segers koos bij het ontwerp voor een fundamentele herinterpretatie. Het voormalige pand bestond uit een gebouwvolume dat zich als een hoefijzer rondom een rond trommelvormig atrium vouwt. Segers over haar ontwerpkeuze: “Door het ronde glazen atrium weg te halen, ontstond ruimte voor een nieuw volume. Daar zat voor ons de kans om het gebouw een meer open karakter te geven. We ontwierpen een houten optopping die deels in het bestaande gebouw zakt. Hierdoor ontstond ook ruimte om het atrium transparant te maken en een geheel eigen karakter mee te geven.”

Huiskamergevoel

De transformatie gaat verder dan de buitenkant. De routing en beleving werden volledig herzien. “De hoofdingang hebben we verlegd naar de stadskant,” onderbouwt Segers. “Dat past ook bij hoe mensen nu bewegen: lopend of met de fiets vanaf het station. Binnen ontstaat een open structuur rond een centraal atrium. De trap fungeert als ruggengraat van het gebouw. Je wordt verleid om naar boven te lopen. Die trap is niet alleen gezond, maar ook een plek voor ontmoeting.” In plaats van gesloten kantoorvloeren ontstaat een doorlopend landschap van functies. Opdrachtgever Stichd had de nadrukkelijke wens om een thuis creëren voor het personeel. “Er zitten geen gangen rondom het atrium. Overal zitten werkplekken, huiskamers en overlegplekken. Je staat continu in contact met andere mensen. Daarnaast staat ook het welzijn van de werknemers hoog in het vaandel. Zo is er op de begane grond ruimte voor een gym en bevindt zich op de hoger gelegen verdiepingen een retreat-room en een royaal dakterras. Het resultaat is een gebouw dat eerder aanvoelt als een clubhuis dan als een traditioneel kantoor.”

Contrast als ontwerpmiddel

De relatie tussen oud en nieuw wordt niet weggepoetst, maar juist benadrukt. Zo kennen de gevels aan de zijkanten en rondom de entree een ander karakter dan aan de Zuidwal-kant. Dit gebied bevindt zich pal naast de middeleeuwse bebouwing van de binnenstad. Om die relatie te benadrukken, koos Segers om hier bruingrijs baksteen toe te passen. Bovendien zorgt een groot bloemkozijn voor een fraai doorkijkje naar de historische binnenstad. De Zuidwal-kant heeft weer een geheel ander aanzicht. De delen van het gebouw aan weerszijde van het atrium kenmerken zich door gebogen hoeken. De roomwitte kleur van de gevel correspondeert weer met de gebouwen aan de Zuidwal. De optopping is weergegeven in slanke aluminium kozijnen van Reynaers Aluminium. In het oog springt de afwijkende groene kleur. Segers hierover: “We wilden hier geen artificiële kleur toevoegen maar een kleur die past bij de omgeving. De keuze viel op Alugroen. Een kleur die je zelden ziet. Reynaers was een van de weinige partijen die deze donkere kleur kon leveren. Het ontstaat door de reactie van het metaal zelf. Van een afstand lijkt het misschien gewoon donker. Pas als je dichterbij komt, zie je die schakeringen en die levendigheid. Die geven de gevel karakter en gevoel.”

Zonnige gevel

De zuidgevel vormt een cruciaal onderdeel van het ontwerp. Hier komen uitzicht, daglicht en klimaatbeheersing samen. “We wilden absoluut geen zonwering. Het zou zonde zijn als die gevel altijd dicht zit,” blikt Segers terug. “De oplossing was het toepassen van zo helder mogelijk zonwerend glas, samen met diepe vinnen en een gevel die er los voor staat. Die vinnen breken het directe zonlicht en reduceren de instraling zonder het zicht naar buiten te verstoren. Ze doen ook echt in de schaduwwerking. De slanke profilering van onder andere raamsysteem SlimLine 38 maakt het mogelijk om grote glasvlakken toe te passen zonder het gevelbeeld te verstoren. Dat is essentieel in een ontwerp waar zicht en daglicht centraal staan. Tegelijkertijd moeten de systemen de integratie met de vinnen en de tweede huid faciliteren. Dat vraagt om maatwerk in detaillering en bevestiging. Die vinnen zitten los voor de gevel, maar moeten wel constructief door de gevel heen bevestigd worden. Met gevelbouwer Facédo Geveltechniek en Reynaers Alumnium zijn we toch tot een mooie oplossing gekomen. We wilden een gebouw maken dat mooi inblendt, maar wel een eigenheid heeft. Iets met een eigen ‘sparkle’, maar zonder een gimmick te worden. Ik woon vlak bij Den Bosch aan de rand van de Bossche Broek. Ik ben er dan ook trots op dat we het centrum een blijvend nieuw stadsgezicht kunnen meegeven.”

Gevelbouwer aan het woord

Maikel van Wijk van Facédo Geveltechniek: ‘Meedenken om een project haalbaar te maken’

Facédo Geveltechniek uit Velp groeide in minder dan twintig jaar uit van een eenmansbedrijf tot een gevelbouwer met ruim 65 medewerkers. De kracht van het bedrijf? Meedenken in ontwerp, engineering en uitvoering om projecten haalbaar en efficiënter te maken. Maikel van Wijk vertelt over de groei van Facédo, de rol van prefabricage en de samenwerking met Reynaers Aluminium bij uitdagende projecten zoals Bastion Zuid in ’s-Hertogenbosch.

Lees het complete verhaal