Samenwijsaccommodatie in monumentale kerk Esbeek

Geconfronteerd met het feit dat de monumentale kerk in het hart van de kleine gemeenschap Esbeek haar religieuze functie verloor, ontwikkelde de plaatselijke leefbaarheidsentiteit Coöperatie Esbeek initiatieven om het gebouw in haar centrale positie binnen het dorp te behouden.
Kerk en naastgelegen pastorie genieten bescherming als Rijksmonument waardoor intensieve ingrepen in de verschijningsvorm niet voor de hand liggen. Het zoeken naar een nieuwe functie richtte zich dan ook primair op een gebruik dat aansluiting zoekt bij het bestaande.
De plaatselijke basisschool had de ambitie zich te ontwikkelen tot een multifunctionele accommodatie en de bestaande gebouwen leenden zich daar onvoldoende voor. Een ruimtelijke studie naar de mogelijkheden welke de kerk in dat verband zou kunnen bieden toonde aan dat hier serieuze kansen lagen die door de gemeenschap, Coöperatie Esbeek en de lokale scholenstichting enthousiast zijn omarmd.

De primaire ontwerpopgave die werd gesteld betrof de daglichttoetreding tot het gebouw.
De ambitie is uitgesproken om het daglichtniveau in de kerk op of in de buurt van het niveau van een vergelijkbare nieuwbouwschool te krijgen.
De kerk kent een ingetogen robuuste baksteenarchitectuur met relatief weinig en kleine ramen. De status als monument liet geen sterke ingrepen toe. Om die reden zijn de daken van het schip, de zijbeuken en het priesterkoor voorzien van dakramen.

Alle glaspanelen in het dak zijn opgelegd in Reynaers vliesgevelprofielen (CW50). De dakramen zijn als nieuw laag bovenop het bestaande dakpakket gedetailleerd om het verschil tussen bestaand en nieuw op subtiele wijze te duiden. Deze manier van detailleren is toegepast op alle nieuwe openingen in het gebouw. Daarnaast zijn alles kozijnen afgewerkt in dezelfde kleur ombergrijs, welke mooi past bij het ensemble van oud en nieuw. De indeling van de dakramen volgt het ritme van de daksporen en gordingen.

De ruime hoogte aanwezig in de dwarsdoorsnede van de kerk is benut om d.m.v. een verdiepingsvloer het bruikbare oppervlak substantieel te vergroten. Vides ter plaatse van de zijgevels zorgen ervoor, dat het van bovenaf invallende daglicht langs de verdiepingsvloer tot op het niveau van de begane grond wordt geleid.

Voor een school is de relatie met haar omgeving essentieel. Kinderen moeten de dynamiek van het dorp kunnen voelen en omgekeerd wil het dorp de school kunnen ervaren. Om die reden werden de ramen ter hoogte van de begane grond vergroot door de hoge borstweringen van metselwerk te verwijderen en deze te vervangen door glas. Ook hier is gekozen voor de vliesgevelprofielen (CW50) van Reynaers die als nieuwe laag voor het bestaande metselwerk zijn gedetailleerd om wederom het verschil tussen nieuw en oud te duiden.

De benoemde ingrepen tastten het gebouw niet wezenlijk aan en kunnen betrekkelijk eenvoudig worden omgekeerd c.q. hersteld. Om die redenen mag worden verwacht dat de beoogde functie als multifunctionele accommodatie kan worden ingepast zonder dat daardoor de monumentale status van het kerkgebouw in het geding komt.
De van origine aanwezige ruimten zijn ontsloten of samengevoegd vanuit de mogelijkheden die het bestaande gebouw daartoe bood. Hierdoor maar ook door de vides die de originele hoogte waarneembaar maken, blijft het interieur ondanks de gewijzigde functie goed en duidelijk afleesbaar als kerkgebouw.

Projectinformatie

Sector: Utiliteitsbouw
Project: Samenwijsaccommodatie in monumentale kerk Esbeek
Plaats: Esbeek
Datum oplevering: 01-12-2018

Reynaers systemen:
CW 50

Gebruikte kleur(en):
RAL 7022

Oppervlakte (m2): ± 160 m2m2

Gerealiseerd door:
luijten|smeulders|architecten

Project downloads

Deel dit project via